Hayat en g\u00fczel \u00f6\u011fretmen, k\u0131rkl\u0131 ya\u015flarda bunu anlamak biraz daha kolay, kimi zaman olaylar\u0131n i\u00e7inde belli hayat kesitlerindeki \u00f6\u011frenmeleri \u0131skal\u0131yoruz. Belki de hayat denen \u015fey insan\u0131n \u00f6\u011frenemedi\u011fi \u015feyleri farkl\u0131 hallerde tekrar tekrar ya\u015famas\u0131d\u0131r. Aile mesle\u011fimiz ziraat ve \u00e7obanl\u0131kla 10 ya\u015flar\u0131nda mesleki e\u011fitim hayat\u0131m ba\u015flad\u0131. Lise y\u0131llar\u0131nda makine alan\u0131nda \u00e7ok dall\u0131 mesleki e\u011fitim ald\u0131m. On sekiz ya\u015f\u0131nda meslek lisesi mezunu teknisyen olarak i\u015f hayat\u0131na ba\u015flad\u0131m. Askerlik sonras\u0131 yirmi iki ya\u015f\u0131nda \u015firket kurdum. D\u00f6rt y\u0131l tekrar \u00fcniversitede mesleki e\u011fitim ald\u0131m. Lisans mezunu olarak \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131na d\u00f6nd\u00fcm. Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi \u00f6\u011fretmenli\u011fi yapt\u0131m. Son olarak Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde e\u011fitim y\u00f6neticisi olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Meslek hayat\u0131m farkl\u0131 konumlarda ve alanlarda bazen zorluklar ya\u015fasam da \u00e7ok renkli ge\u00e7ti. Bu renklilik, hayat\u0131 daha geni\u015f a\u00e7\u0131dan g\u00f6rme imk\u00e2n\u0131 sa\u011flad\u0131. Otuzlu ya\u015flarda Ahilik gelene\u011fiyle tan\u0131\u015ft\u0131m, kaynaklar\u0131 okuduk\u00e7a baz\u0131 noktalar\u0131na anlam veremedi\u011fim hayat\u0131m\u0131n, beni Ahilik gelene\u011fini anlamak ve anlatmak i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavrad\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
Meslek, e\u011fitimle kazan\u0131lan bilgi ve beceri oldu\u011fu i\u00e7in meslek kelimesi yan\u0131na e\u011fitim kelimesini de ekleme gere\u011fi duyuyoruz. Ki\u015finin do\u011fu\u015ftan getirdi\u011fi kabiliyetleri olabilir. Bu yeteneklerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in e\u011fitim ortam\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var. Planl\u0131 veya plans\u0131z, \u00f6rg\u00fcn veya yayg\u0131n t\u00fcm e\u011fitim ortamlar\u0131 ki\u015finin kendi becerilerini ke\u015ffetmesi, kendini tan\u0131mas\u0131 \u00fczerine programlanmal\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamada e\u011fitim iklimi \u00f6nemlidir. Baz\u0131 ortamlar \u00e7ok planl\u0131 ve programl\u0131 oldu\u011fu halde o iklimi olu\u015fturamazken, baz\u0131 ortamlar tabii olarak insan\u0131 yeti\u015ftirir. Modern d\u00fcnya her \u015feye h\u00fckmetmeye ve o \u015feyleri planlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bu do\u011fal ortamlar\u0131 yok sayd\u0131, kriterlerine uymayanlar\u0131 literat\u00fcr\u00fcne sokmad\u0131 veya g\u00f6rmezden geldi. Sanc\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fimiz gittik\u00e7e tek d\u00fczle\u015fen ve yavanla\u015fan d\u00fcnya hayat\u0131, o kalbe iyi gelen yayg\u0131n ve plans\u0131z iklimlerden ve muhitlerden yoksun kald\u0131. Modern kriterlerle g\u00f6re bak\u0131nca alimler cahil, ustalar kabiliyetsiz kabul edildi.<\/p>\n\n\n\n
Baz\u0131 kaynaklar \u201cMesleki E\u011fitim\u201d \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 sanayi devrimi ile ba\u015flat\u0131rken baz\u0131 kaynaklar y\u00fcz y\u0131llar \u00f6ncesine at\u0131f yapmaktad\u0131r. Mesleki E\u011fitim tarihi insanl\u0131k tarihi kadar eskidir. Peygamberler meslekleriyle an\u0131l\u0131r, Kur\u2019an-\u0131 Kerim’de baz\u0131 kavimlerin meslekleri \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Co\u011frafyam\u0131zda kurumsal anlamda mesleki e\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 Ahi Evran Hazretleri ile ba\u015flatabiliriz. Dericilerin Piri f\u00fct\u00fcvvet gelene\u011finden istifade ederek Anadolu’da as\u0131rlarca s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en bir Ahilik \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc kurdu.<\/p>\n\n\n\n
Gelene\u011fimizde e\u011fitim mek\u00e2n\u0131 deyince akl\u0131m\u0131za hangi mek\u00e2nlar geliyor. Medrese, Mektep, Cami ilk akl\u0131m\u0131za gelen e\u011fitim mek\u00e2nlar\u0131d\u0131r. Bu nedenle \u201c\u0130slam E\u011fitim Tarihi\u201d kitab\u0131nda tek kelime mesleki e\u011fitimden bahsetmeden kitab\u0131 bitirebiliyoruz. Kurumlar\u0131 ve i\u015flevlerini iyi tan\u0131mak gerekiyor. Kendi tarihimizi yabanc\u0131 yazarlar eliyle tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in kurumlar\u0131 da ayn\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla de\u011ferlendiriyoruz. Bat\u0131l\u0131 normlara uymuyorsa \u00fcretilen de\u011fer ve hizmeti ciddiye al\u0131nm\u0131yoruz. \u201cK\u00fclliye E\u011fitim Modeli\u201d olarak okumaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m K\u00fclliye\/\u0130maret\/Vak\u0131f sistemi y\u00fczy\u0131llarca bir insan\u0131n ihtiyac\u0131 olan t\u00fcm e\u011fitimlerin merkezi olmu\u015ftur. K\u00fclliye i\u00e7inde yer alan \u00e7ar\u015f\u0131 sadece al\u0131\u015f-veri\u015f ve \u00fcretim mek\u00e2n\u0131 m\u0131d\u0131r? Hay\u0131r! Ustalar, kalfalar, \u00e7\u0131raklar ve bu ortamda yeti\u015fen insan g\u00fcc\u00fc; \u00e7ar\u015f\u0131 deyip ge\u00e7emeyece\u011fimiz bir e\u011fitim ekosisteminin var oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Ahilik gelene\u011fi yaz\u0131l\u0131 kaynaklar\u0131 f\u00fct\u00fcvvetnameler bunun ba\u015f\u0131bo\u015f bir e\u011fitim de olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n en g\u00fczel kan\u0131t\u0131d\u0131r. \u00c7ar\u015f\u0131 mesleki e\u011fitim mek\u00e2n\u0131 ise \u00e7ar\u015f\u0131da yer alan tekkeler-zaviyeler; \u00e7\u0131rak, kalfa, ustalar\u0131n e\u011fitiminin devam etti\u011fi muhabbet ortamlar\u0131d\u0131r. Kar\u015f\u0131m\u0131zda y\u00fczy\u0131llarca emek verilerek geli\u015fen zaman\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap vermi\u015f bir kurumsal yap\u0131 mevcuttur.<\/p>\n\n\n\n
Mesleki E\u011fitim ve Zanaat Tarihi; usta-\u00e7\u0131rak y\u00f6ntemiyle yap\u0131lan e\u011fitim yan\u0131nda; Enderun E\u011fitim Sitemi, \u015eehzadelerin Sanca\u011fa \u00c7\u0131kmas\u0131, Mimarlar Oca\u011f\u0131 gibi sarayda olan ocaklar da dikkatle incelenmelidir. El-Cezeri Artuklu saray\u0131nda m\u00fchendislik yapm\u0131\u015f, sultan i\u00e7in hiyel-mekanik kitab\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131r. Astronom-Matematik\u00e7i-M\u00fchendis Takiy\u00fcddin Osmanl\u0131 Sultan\u0131 himayesinde \u0130stanbul’da rasathane kurmu\u015ftur. \u0130lk m\u00fchendis okulumuz askeriye b\u00fcnyesinde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sivil mesleki e\u011fitim okullar\u0131 Islahane olarak ba\u015flam\u0131\u015f, sanat okulu olarak devam etmi\u015ftir. \u015eehzadelerin sanca\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 d\u00f6nemdeki e\u011fitimi ile sanca\u011fa \u00e7\u0131kman\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 sonras\u0131 e\u011fitimi k\u0131yas dahi edilemez. Biraz u\u00e7 \u00f6rnek verecek olursam; d\u00f6rt duvar aras\u0131na, do\u011fru yanl\u0131\u015f say\u0131s\u0131na s\u0131k\u0131\u015fan e\u011fitimi, \u015fehzadelerin kafes sistemi e\u011fitim d\u00f6nemine benzetiyorum. Her \u00e7a\u011fda yaparak-ya\u015fayarak ve usta-\u00e7\u0131rak y\u00f6ntemiyle yap\u0131lan e\u011fitim en iyi sonu\u00e7lar\u0131 vermi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ki\u015fide meslek alg\u0131s\u0131 nas\u0131l olu\u015fur <\/strong>veya hangi d\u00f6nemde ba\u015flar. \u00c7ocu\u011fa b\u00fcy\u00fckleri taraf\u0131ndan en \u00e7ok sorulan soru; \u201cB\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcnde ne olmak istiyorsun?\u201d Ki\u015fi \u00e7evreyi alg\u0131lamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda mesleki geli\u015fimi de ba\u015flam\u0131\u015f oluyor. Aile, \u00e7evre, okul, ki\u015fisel \u00f6zellikler her ortam\u0131n farkl\u0131 farkl\u0131 etkisi ile mesleki bilin\u00e7 olu\u015fur. Bug\u00fcn meslek se\u00e7imi etkileyicilerini \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyebiliriz; medya alg\u0131s\u0131, pop\u00fclerlik, \u00e7ok para kazand\u0131rma, toplum taraf\u0131nda sayg\u0131n g\u00f6r\u00fclen meslekler, baba-aile mesle\u011fi. Medya alg\u0131s\u0131na s\u0131cak bir \u00f6rnek vermek isterim, son d\u00f6nemde a\u015f\u00e7\u0131 olmak istiyorum diyen gen\u00e7 say\u0131s\u0131 artt\u0131, biraz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce yemek yar\u0131\u015fma programlar\u0131yla ba\u011flant\u0131 kurdum. \u00c7ift\u00e7ili\u011fin de meslek say\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u201c\u00c7ift\u00e7iler Yar\u0131\u015f\u0131yor” yar\u0131\u015fma program\u0131 m\u0131 d\u00fczenlesek? Ki\u015finin meslek hayat\u0131nda mutlu olabilmesi i\u00e7in ilk\u00f6\u011fretim \u00e7a\u011f\u0131ndan itibaren mesleki rehberlik yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bizim zaman\u0131m\u0131zda orta okulda i\u015f-teknik dersi vard\u0131, at\u00f6lyede dersi i\u015flerdik, bana mesleki anlamda bir \u015feyler katt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum. Bizim zaman\u0131m\u0131zdaki i\u015f-teknik dersi yerine programa Teknoloji-Tasar\u0131m dersi konuldu. Teknoloji-Tasar\u0131m isim olarak g\u00fczel geliyor, i\u00e7erik olarak da mesleki e\u011fitime ve rehberli\u011fe uygun planlanmal\u0131 ve Teknik \u00d6\u011fretmenler taraf\u0131ndan verilmelidir. Bug\u00fcn ilk\u00f6\u011fretimde ve orta\u00f6\u011fretimde rehberlik dendi\u011finde daha \u00e7ok ki\u015fisel-sosyal ve e\u011fitsel rehberlik anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Belki de en kestirme \u00e7\u00f6z\u00fcm, ki\u015fisel-sosyal ve e\u011fitsel rehberlik ile mesleki rehberli\u011fi birbirinden ay\u0131rmakt\u0131r. Mesleki rehberlik ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gereken muazzam bir alan\u0131 ifade etmektedir. Mesleki E\u011fitim Rehberlik sosyal bilimlerin konusu olmaktan \u00e7ok sahada olan teknik bilimlerin alan\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Kendi ya\u015fad\u0131klar\u0131mdan, g\u00f6zlemlerimden, okuduklar\u0131mdan hareketle yak\u0131n d\u00f6nem mesleki e\u011fitim sisteminin t\u0131kanan noktalar\u0131n\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilecek g\u00f6r\u00fc\u015flerimi aktar\u0131yorum. Sevinerek ifade etmem gerekirse baz\u0131 hayallerim ger\u00e7ekle\u015fti. Ahilik ders olsun dedim, en az\u0131ndan Mesleki Geli\u015fim dersinde mod\u00fcl oldu. Ben sadece meslek liselerinde de\u011fil t\u00fcm liselerde m\u00fcstakil ders olmas\u0131 taraftar\u0131y\u0131m. Mesleki E\u011fitim Merkezleri diploma versin dedik, ge\u00e7en sene diploma vermeye ba\u015flad\u0131. Bilim tarihi, Sanat Tarihi, Zanaat Tarihi tek tek olmasa bile birlikte ders olarak okutulsun diyorum. \u201cZanaat Tarihi\u201d ihmal etti\u011fimiz, \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gereken bir alan. \u0130leride bu hayalimin oldu\u011funu da g\u00f6r\u00fcr\u00fcm in\u015faallah.<\/p>\n\n\n\n Teknik Lise okudu\u011fum y\u0131llarda meslek liseleri akademik ba\u015far\u0131s\u0131 y\u00fcksek \u00f6\u011frencilerin ve \u00fcniversite okumak isteyen \u00f6\u011frencilerin de tercih etti\u011fi okullard\u0131. O d\u00f6nem s\u0131navla veya s\u0131navs\u0131z gidilen \u00f6n plana \u00e7\u0131kan be\u015f farkl\u0131 mesleki e\u011fitim okulundan bahsedebiliriz; Ak\u015fam Sanat Okulu, \u00c7\u0131rakl\u0131k E\u011fitim Merkezi, End\u00fcstri Meslek Lisesi, Teknik Lise, Anadolu Teknik Lisesi. Anadolu Teknik dil a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 ve ortaokuldan 9. s\u0131n\u0131fa y\u00fcksek puanla \u00f6\u011frenci al\u0131yordu. Teknik Lise, End\u00fcstri Meslek Lisesi’ne s\u0131navla yerle\u015fen \u00f6\u011frencilerden not ortalamas\u0131yla \u00f6\u011frenci al\u0131yordu. Teknik Lise s\u0131n\u0131f\u0131m\u0131zdan ilk mezun y\u0131l\u0131m\u0131zda birka\u00e7 m\u00fchendis birka\u00e7 teknik \u00f6\u011fretmen \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorum. Benim gibi sonradan \u00fcniversite bitirenler de oldu. \u00c7\u0131rakl\u0131k E\u011fitim Merkezleri ortaokul seviyesindeydi. Bu okullara be\u015finci s\u0131n\u0131f sonras\u0131 bir g\u00fcn okula gidilerek \u00fc\u00e7 y\u0131lda belge alabiliyorlard\u0131. Ak\u015fam Sanat Okullar\u0131 da g\u00fcnd\u00fcz bir i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fan \u00f6\u011frencilerin tercihi oluyordu.<\/p>\n\n\n\n 28 \u015eubat mesleki e\u011fitim i\u00e7in milat olmu\u015ftur. O d\u00f6nem \u00e7o\u011fu kesimi etkiledi; fakat en kal\u0131c\u0131 etkiyi mesleki e\u011fitim sistemi \u00fczerinde b\u0131rakt\u0131. End\u00fcstri Meslek Liseleri, Teknik Liseler, Anadolu Teknik Liseleri \u00fcniversite katsay\u0131 engeliyle 1999 y\u0131l\u0131ndan itibaren kan kaybetmeye ba\u015flad\u0131. Son d\u00f6nem iyile\u015ftirmeleri, katsay\u0131 engelinin kalkmas\u0131 olumlu etki olu\u015fturdu; fakat yeniden eski g\u00fcnlere ve daha iyi duruma ula\u015fmak kolay olmayacakt\u0131r. \u00c7\u0131rakl\u0131k E\u011fitim Merkezleri 8 y\u0131ll\u0131k kesintisiz e\u011fitimden etkilendi. \u0130lk\u00f6\u011fretimi bitirmi\u015f olmak kay\u0131t olmak i\u00e7in \u015fart ko\u015fuldu, ayr\u0131ca bu e\u011fitim merkezlerine gidenler fark dersleri i\u00e7in a\u00e7\u0131k lise s\u0131navlar\u0131n\u0131 vermek zorunda kald\u0131. Sonu\u00e7 sanayide, esnaf yan\u0131nda \u00e7\u0131rak kalmad\u0131. Mesleksiz, okulla ilgisi olmayan b\u00fcy\u00fck bir kitle olu\u015ftu. Belli bir ya\u015ftan sonra i\u015f \u00f6\u011frenmenin zorlu\u011fu bilimsel bir ger\u00e7ektir. Her e\u011fitimin yap\u0131labilece\u011fi ya\u015f d\u00f6nemi var ,o ya\u015f ge\u00e7ti\u011finde art\u0131k \u00e7ok ge\u00e7 olabilir. \u201c\u00c7\u0131rakl\u0131k E\u011fitim Merkezi\u201d ad\u0131 de\u011fi\u015ftirildi \u201cMesleki E\u011fitim Merkezi\u201d oldu; fakat zorunlu hale getirilen lise diplomas\u0131 veremedi\u011fi i\u00e7in okul i\u015flevsiz hale geldi. Lise bitirmi\u015f bir gen\u00e7 ne kadar \u00e7\u0131rak olabilir. Lise \u00e7a\u011f\u0131nda (14-18) gen\u00e7lerin zaman\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi onlar\u0131 tekrar meslek edinme kurslar\u0131na g\u00f6ndererek hem \u00fclkeye hem de gen\u00e7lerimize yaz\u0131k ediyoruz. Ekonomi ve i\u015f g\u00fcc\u00fc kayb\u0131 ayr\u0131ca hesaplanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 2019-2020 e\u011fitim y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla \u00e7\u0131rakl\u0131k okulu yeni ad\u0131yla \u201cMesleki E\u011fitim Merkezleri\u201d diploma vermeye ba\u015flad\u0131. \u015eu anda izledi\u011fim kadar\u0131yla bekledi\u011fimiz gibi yeni sistem ilgi g\u00f6rd\u00fc. Bu sistem tan\u0131nd\u0131k\u00e7a daha da ilgi g\u00f6recektir. Lise \u00e7a\u011f\u0131ndaki bir genci zorla d\u00f6rt duvar aras\u0131na sokup bir \u015fey \u00f6\u011fretmeye \u00e7al\u0131\u015fmak ak\u0131nt\u0131ya kar\u015f\u0131 k\u00fcrek \u00e7ekmek gibi bir \u015fey. Temel e\u011fitim belki zorunlu olabilir; fakat lise e\u011fitimi zorunlu olmas\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131 veya ille zorunlu olacaksa se\u00e7enekler \u00e7o\u011falt\u0131lmal\u0131d\u0131r. Konunun daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir \u00f6rnek vereyim. Ge\u00e7en y\u0131l devams\u0131zl\u0131ktan kalm\u0131\u015f \u00f6\u011frencim velisiyle birlikte okula gelerek, okuma hakk\u0131 oldu\u011fu halde (Orta \u00f6\u011fretimde iki kere kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u00f6rg\u00fcn e\u011fitim hakk\u0131 biter.) A\u00e7\u0131k Lise\u2019 ye gitmek i\u00e7in m\u00fcracaat etti. Bu tercihinin nedenini sordu\u011fumda, bir yerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 okula gelmek istemedi\u011fini ifade etti. O zaman A\u00e7\u0131k Lise yerine Mesleki E\u011fitim Merkezi\u2019ne gitmesini tavsiye ettim. Mesleki E\u011fitim Merkezi’nde meslek lisesi diplomas\u0131 alabileceksin, i\u015fyerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya devam edeceksin, devlet maa\u015f ve sigorta deste\u011fi verecek, sadece bir g\u00fcn okula gideceksin diyerek sistemi \u00f6zet olarak anlatt\u0131m. Gen\u00e7 bu sistemi be\u011fendi, sadece o bir g\u00fcnl\u00fck okul dersleri i\u00e7in\u201c O bir g\u00fcnde uzaktan olsa” dedi. Gen\u00e7 bir g\u00fcn dahi okula tahamm\u00fcl edemiyor. Biz onu be\u015f g\u00fcn ders takip etmesini istedik.<\/p>\n\n\n\n Se\u00e7enekler \u00e7o\u011falt\u0131lmal\u0131, bir \u00f6rnek vereyim. Gen\u00e7 babas\u0131n\u0131n yan\u0131nda \u00e7ift\u00e7ilik yap\u0131yor, neden onun i\u00e7in de Mesleki E\u011fitim Merkezleri\u2019nde bir program olu\u015fturmayal\u0131m. Bu memleketin iyi yeti\u015fmi\u015f \u00e7ift\u00e7ilere de ihtiyac\u0131 var. Ziraat M\u00fchendisi, Veteriner yerinde yaparak ya\u015fayarak gen\u00e7lere e\u011fitim versin. Gen\u00e7 bir g\u00fcn okula gelsin, e\u011fitimle ba\u011f\u0131n\u0131 koparmas\u0131n, temel derslerini de als\u0131n. Kendi \u00f6\u011frencilik y\u0131llar\u0131mdan k\u00fc\u00e7\u00fck bir not, sanayide \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7ocuklar bir g\u00fcn okula giderken bizden daha g\u00fczel giyinirlerdi.<\/p>\n\n\n\n Devlet sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fcvenli bir mesleki e\u011fitim hayat\u0131 i\u00e7in esnaf\u0131, zanaatk\u00e2r\u0131 desteklemelidir. Hatta kaybolmaya y\u00fcz tutmu\u015f meslekleri daha \u00e7ok desteklemelidir. \u0130yi usta \u00f6\u011freticilik yapanlar\u0131 \u00f6d\u00fcllendirmeli, yanl\u0131\u015f yapanlar\u0131 sistemden \u00e7\u0131karmal\u0131d\u0131r. Her \u015fehirde usta \u00f6\u011freticilik havuzuyla sistem sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir hale getirilir. K\u00e2\u011f\u0131ttan, belgeden \u00f6nce kimin ne \u00fcretti\u011fine, nas\u0131l e\u011fitim verdi\u011fine bak\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00d6d\u00fcllendirme ve te\u015fvikle usta \u00f6\u011fretici havuzuna girmek isteyen usta say\u0131s\u0131 artacakt\u0131r. B\u00f6ylece her ilde hem yerli zanaatlar korunur hem de gelecek nesillere tecr\u00fcbe aktar\u0131l\u0131r. Staj yapan \u00f6\u011frencilere i\u015fyeri bulma s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015fanmaz. O y\u00f6reye has zanaat ve sanat \u00fcr\u00fcnleri de\u011ferlenmi\u015f olur. B\u00f6lgedeki insan kayna\u011f\u0131, i\u015f a\u00e7\u0131\u011f\u0131 planlamas\u0131 yap\u0131labilir. Y\u00f6rede bulunan okul alanlar\u0131yla i\u015f g\u00fcc\u00fc a\u00e7\u0131\u011f\u0131 do\u011fru planlanmal\u0131d\u0131r. Devletimiz bu konuya b\u00fct\u00e7e ay\u0131rmaktad\u0131r, yeterli kurumu ve insan kayna\u011f\u0131 da vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Gelene\u011fimizde temel e\u011fitim ya\u015f\u0131 4 ya\u015f 4 ay 4 g\u00fcn, mesleki e\u011fitim ya\u015f\u0131 da 10\u2019dur.Bu ba\u011flamda \u00e7ocuk i\u015f\u00e7ili\u011fi akla gelebilir, g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma ve mesleki e\u011fitim ile sanayi devrimi ile olu\u015fan \u00e7ocuk i\u015f\u00e7ili\u011fi birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. \u0130kisi farkl\u0131 konulard\u0131r, \u00e7ocuk hem oyun oynar hem meslekleri tan\u0131r, bu kademeli bir ge\u00e7i\u015ftir. \u00c7ocuk kazan\u00e7 kap\u0131s\u0131 gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve istismar ba\u015flar. \u00c7ocuk aile ge\u00e7imini sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lamaz. Meslek \u00f6\u011frensin, hayat\u0131 \u00f6\u011frensin diye g\u00f6n\u00fcll\u00fc ve k\u0131sa d\u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilir. Ya\u015f grubuna g\u00f6re bu \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczeni esnek olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Salg\u0131n s\u00fcrecinde ger\u00e7ek okulun ne oldu\u011funu hep birlikte g\u00f6rd\u00fck. Herkes evine \u00e7ekildi\u011finde Meslek Liseleri sahnedeydi, zor g\u00fcnlerde maske, dezenfektan, sabun, solunum cihaz\u0131, yard\u0131mc\u0131 aparat \u00fcretimiyle \u00fclkemizin parlayan y\u0131ld\u0131z\u0131 oldular. E\u011fitimde akademik ba\u015far\u0131n\u0131n tek \u00f6l\u00e7\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 umar\u0131m anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Son d\u00f6nemde s\u0131navla \u00f6\u011frenci alan Teknik Lise programlar\u0131 yeniden bizi heyecanland\u0131rd\u0131. Bug\u00fcn lise s\u0131nav\u0131yla y\u00fczde birlik dilimden \u00f6\u011frenci alan \u0130T\u00dc MTAL, Aselsan MTAL gibi \u00f6rnekler \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. Ne oldu da meslek liseleri tekrar cazibe merkezi oldu? Kurumlar g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funda, yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve yapacaklar\u0131n\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131nda orada iyi e\u011fitim verilece\u011fine veliler ve \u00f6\u011frenciler g\u00fcveniyor. \u00d6\u011frenci \u0130T\u00dc’de okuma, Aselsan\u2018da \u00e7al\u0131\u015fma hayali kuruyor. B\u00fcy\u00fck sanayi kurulu\u015flar\u0131m\u0131z meslek liselerinin kendilerine sadece i\u015f\u00e7i yeti\u015ftiren kurumlar olarak g\u00f6rmek yerine \u00f6ncelikle kendileri yerine ge\u00e7ecek i\u015f adamlar\u0131 yeti\u015ftiren kurumlar olarak g\u00f6rmelidir. \u00d6ncelik i\u015f\u00e7i yeti\u015ftirmek de\u011fil, giri\u015fimci ruhlu iyi ustalar yeti\u015ftirmek olmal\u0131d\u0131r. Eskiden oldu\u011fu gibi vak\u0131f okullar\u0131 kurulmal\u0131d\u0131r. Esnaf Odalar\u0131, Sanayi Odalar\u0131 ortak okullar a\u00e7\u0131lmal\u0131 veya illerindeki meslek liselerini g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde desteklemelidir. T3Vakf\u0131\u2019n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 dikkat \u00e7ekicidir; Teknofest, Deneyap at\u00f6lyeleri iyi \u00f6rnekler aras\u0131nda g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n\n\n\n Sanayi sitelerinde bulunan k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerin tek tek kuramayaca\u011f\u0131 test laboratuvarlar\u0131, ar-ge tesisleri meslek okulu i\u00e7inde a\u00e7\u0131labilir. Sanayi i\u015fletmelerinin yeni teknoloji ile s\u00fcrekli yenilenen makine park\u0131ndan teknik okullar faydalanabildi\u011finde devlette bir ka\u00e7 y\u0131l sonra hantal hale gelecek makinelere yat\u0131r\u0131m yapmak zorunda kalmaz. Sadece temel e\u011fitim ve ARGE i\u00e7in laboratuvarlar kurulur.<\/p>\n\n\n\n Bu y\u0131l tekrar mesleki e\u011fitim 9. s\u0131n\u0131ftan ba\u015flad\u0131. Bunun olumlu yanlar\u0131 var. Eskiden oldu\u011fu gibi Anadolu Meslek program\u0131nda 11.s\u0131n\u0131flara da staj uygulamas\u0131 getirilebilir. \u0130ki g\u00fcn, 12.s\u0131n\u0131flar\u0131n okulda oldu\u011fu zaman diliminde staja gidebilirler. Her hangi bir mesle\u011fi olmayan \u00f6\u011frenci KPSS kap\u0131lar\u0131nda, \u00fcniversite kap\u0131lar\u0131nda bekliyor. \u00c7o\u011fu lise mezununa yeniden mesleki e\u011fitim vermek zorunda kal\u0131yoruz. Velileri mutlu etmek i\u00e7in okul ad\u0131 de\u011fi\u015ftirerek olu\u015fturulan Liselerin, s\u00fcrekli yap\u0131lan keyfi kontenjan art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n e\u011fitim sistemimize katk\u0131s\u0131 yoktur. E\u011fer mesleki e\u011fitim veremiyorsa, o altyap\u0131 yoksa beton binalar\u0131n hi\u00e7bir anlam\u0131 yok. Okul isimlerinden \u00f6nce gen\u00e7leri topluma faydal\u0131, \u00fcretime kat\u0131lan insanlar olarak nas\u0131l yeti\u015ftirece\u011fimiz \u00fczerine kafa yorulmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n \u00dcniversite s\u0131navlar\u0131nda proje yapm\u0131\u015f, tercih edece\u011fi alanla ilgili alt yap\u0131s\u0131 olan mesleki e\u011fitim alm\u0131\u015f \u00f6\u011frencilere f\u0131rsat ve ek puan verilmelidir. Bilgisayar m\u00fchendisli\u011fine \u00f6\u011frenci al\u0131rken Pardus yaz kamp\u0131na giden \u00f6\u011frenciye ek puan verilebilir. Meslek lisesinde okurken \u00f6zg\u00fcn bulu\u015f yapan, ARGE \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren \u00f6\u011frencilere m\u00fchendisliklerde alan a\u00e7\u0131labilir. Bug\u00fcn en h\u0131zl\u0131 test \u00e7\u00f6zeni m\u00fchendis yap\u0131yoruz. Sonrada neden masa ba\u015f\u0131 imza adam\u0131ndan \u00f6te teknik adam, meslekli iyi adam yeti\u015fmiyor diye yak\u0131n\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n Gen\u00e7lerde sorumluluk ya\u015f\u0131 y\u00fckseliyor, mesleki e\u011fitim i\u00e7in 10 ya\u015f ge\u00e7erlili\u011fini koruyor mu? Kendi \u00e7ocu\u011fumu 10 ya\u015f\u0131nda g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma mant\u0131\u011f\u0131 ile k\u0131sa s\u00fcreli berber d\u00fckkan\u0131na, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m usta yan\u0131na \u00e7\u0131rak verdim. \u00c7ocu\u011fun bir anda hayata bak\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015fti. Evet baz\u0131 istenmeyen \u00f6\u011frenmeler oldu; fakat olumlu davran\u0131\u015f kazan\u0131m\u0131 daha fazla ger\u00e7ekle\u015fti. Yanl\u0131\u015f davran\u0131\u015flar bir \u015fekilde telafi edilir, iyi davran\u0131\u015flar zaman\u0131nda kazan\u0131lmazsa telafisi \u00e7ok zordur. Meslekleri ve meslek hayat\u0131n\u0131 tan\u0131ma d\u00f6nemine Yamakl\u0131k d\u00f6nemi diyebiliriz. Bat\u0131l\u0131 bilim adamlar\u0131n\u0131n “g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma” olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nem y\u00fczy\u0131llarca gelene\u011fimizde en \u00f6nemli mekteplerimizden biri olmu\u015ftur. \u00d6nce e\u011fitim verecek yeti\u015fmi\u015f ahlakl\u0131 mesle\u011finde yetkin usta, kalfa bulmal\u0131y\u0131z. Eskiden belli yollardan ge\u00e7memi\u015f adam usta olamazd\u0131. \u015eimdi ne yaz\u0131k ki d\u00fckk\u00e2n a\u00e7mak i\u00e7in sermayeniz olmas\u0131 yeterli. Baz\u0131 meslekler i\u00e7in belge istense bile, bu belgeyi alm\u0131\u015f olman\u0131z ahilik usul\u00fcyle yeti\u015fti\u011finiz, bu kurallar\u0131 kabul etti\u011finiz anlam\u0131na gelmiyor. Bunun denetimi de yap\u0131lm\u0131yor, odaya aidat\u0131 yat\u0131r\u0131yorsan\u0131z o i\u015f kolunun bir \u00fcyesisiniz. Hi\u00e7 e\u011fitim almadan ba\u015fkalar\u0131n\u0131n belgeleriyle i\u015f yapanlar da var. Bunlar ayn\u0131 zamanda meslek hayat\u0131n\u0131n problemleri. Paras\u0131 olan de\u011fil; sanat ve zanaat e\u011fitimi alm\u0131\u015f, o sekt\u00f6rde \u00e7\u0131rakl\u0131k yapm\u0131\u015f ki\u015fi usta olmal\u0131, i\u015f yeri a\u00e7abilmelidir.<\/p>\n\n\n\n \u0130lk zamanlar, vakit bulduk\u00e7a \u00e7ocu\u011fumu i\u015fyerinde izledim. \u0130lk g\u00fcnler s\u00fcp\u00fcrge e\u011fitimi ile ba\u015flad\u0131. Evet evet \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za evde s\u00fcp\u00fcrge tutmay\u0131 bile \u00f6\u011fretemiyoruz. Benim i\u00e7in ilk \u015fok bu olmu\u015ftu. S\u00fcp\u00fcrge nas\u0131l tutulur, tozu kald\u0131rmadan bu i\u015f nas\u0131l yap\u0131l\u0131r. Evde, okullarda \u00f6\u011fretemedi\u011fimiz ne kadar \u00e7ok davran\u0131\u015f var. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6rnek d\u00fc\u015f\u00fcnmemize vesile olur. Bizim mahalle bakkal\u0131na g\u00f6ndermeye korktu\u011fumuz \u00e7ocu\u011fu fatura kuyru\u011funda g\u00f6r\u00fcnce ikinci \u015foku ya\u015fad\u0131m. \u00c7evre ile ili\u015fki \u00f6\u011frenme i\u00e7in \u00f6nemli diyoruz; bir \u00e7\u0131rak m\u0131, bir \u00f6\u011frenci mi \u00e7evreyle daha yo\u011fun ili\u015fki halindedir. Art\u0131k o\u011flumu, esnaf benden daha iyi tan\u0131yor. Bu tan\u0131nma eski mahalle k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde oldu\u011fu gibi \u00e7ocu\u011fum i\u00e7in ayn\u0131 zamanda g\u00fcvenlik \u015femsiyesidir. \u00c7ar\u015f\u0131da H\u00fcseyin Cemil’in babas\u0131 olarak tan\u0131n\u0131yorum. Sosyal ili\u015fki a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00f6yle bir deneyimin \u00e7ocu\u011fumuzun hayat\u0131na katk\u0131s\u0131n\u0131 var\u0131n siz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. O\u011flumun ustal\u0131k ve elektroni\u011fe yetenek ve merak\u0131 oldu\u011fu gibi, K\u0131z\u0131m Meryem Sena’n\u0131n da resim ve tasar\u0131ma merak\u0131 ve yetene\u011fi var, k\u0131z\u0131ma uygun i\u015fyeri bulmad\u0131m; ama evde kurabiye yaparken, bah\u00e7e duvar\u0131n\u0131 badanalarken, ah\u015fap kolonlara kalemi\u015fi yaparken yeteneklerini sergilemesine izin veriyoruz.<\/p>\n\n\n\n Annesi, Hazreti Enes’i ka\u00e7 ya\u015f\u0131nda Sevgili Peygamberimiz \u2018in (a.s.) yan\u0131na \u00e7\u0131rak verdi. Hazreti Ali ka\u00e7 ya\u015f\u0131nda \u00e7\u0131rakl\u0131\u011fa ba\u015flad\u0131. 7-10 ya\u015f aras\u0131 de\u011fil mi? Gelece\u011fin iki b\u00fcy\u00fck alimi bu erken ya\u015fta ba\u015flayan e\u011fitimle yeti\u015fti. Bu durumu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce o\u011flumu ikinci yaz d\u00f6neminde \u015fehrimizin bacas\u0131 t\u00fcten tekkesinin Hoca Efendisi’ne \u00e7\u0131rak verdim. Karde\u015fini Kur\u2019an kursuna b\u0131rak\u0131p \u00f6\u011fleye kadar esnaf yan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u00d6\u011fle-ikindi aras\u0131 tekkede ders okudu. \u0130kindi sonras\u0131 ise oyun zaman\u0131 olarak de\u011ferlendirdi.<\/p>\n\n\n\n Derdimiz ahlakl\u0131 ve meslekli nesillerin yeti\u015fmesi, bu yolda bir nebze olsun katk\u0131 sa\u011flayabilirsem mutlu olurum. \u00d6zellikle de\u011ferlerimizin alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyorum ki her zaman beslenece\u011fimiz yer bu topraklar\u0131n mayas\u0131yla yo\u011frulmu\u015f medeniyetimizdir. Kaybolan meslekler, kaybolan sanatlar olmas\u0131n. Yenilenirken eskiyi tamamen terk etmeyelim, bir g\u00fcn laz\u0131m olaca\u011f\u0131n\u0131 bilelim. Gelece\u011fin iyili\u011fe liderlik yapacak nesillerini yeti\u015ftirmek i\u00e7in dertlenen zanaatkarlar\u0131m\u0131z\u0131, sanatkarlar\u0131m\u0131z\u0131, ustalar\u0131m\u0131z\u0131, usta \u00f6\u011freticilerimizi, \u00f6\u011fretmenlerimizi, \u00a0selaml\u0131yorum. Hep birlikte ahlakl\u0131, meslekli, kendini-d\u00fcnyay\u0131 tan\u0131yan toplumuna ve d\u00fcnyaya de\u011fer katacak gelece\u011fin b\u00fcy\u00fck ustalar\u0131n\u0131 yeti\u015ftirebiliriz.<\/p>\n\n\n\n Nihayet Dergi Kas\u0131m 2020 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Hayat en g\u00fczel \u00f6\u011fretmen, k\u0131rkl\u0131 ya\u015flarda bunu anlamak biraz daha kolay, kimi zaman olaylar\u0131n i\u00e7inde belli hayat kesitlerindeki \u00f6\u011frenmeleri \u0131skal\u0131yoruz. Belki de hayat denen \u015fey insan\u0131n...<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4657,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"quote","meta":{"footnotes":""},"categories":[48,236,231,185],"tags":[],"class_list":["post-4656","post","type-post","status-publish","format-quote","has-post-thumbnail","hentry","category-ahilik","category-ahilik-ahilik","category-ahilik-gelenegi","category-mesleki-egitim","post_format-post-format-quote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4656","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4656"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4656\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4658,"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4656\/revisions\/4658"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4657"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}