{"id":4646,"date":"2020-04-21T03:05:01","date_gmt":"2020-04-21T03:05:01","guid":{"rendered":"https:\/\/kainatamektup.com\/?p=4646"},"modified":"2020-04-21T03:07:36","modified_gmt":"2020-04-21T03:07:36","slug":"ahi-sehri-ankara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/2020\/04\/ahi-sehri-ankara\/","title":{"rendered":"AH\u0130 \u015eEHR\u0130 ANKARA"},"content":{"rendered":"\n<p>Seyyah\u0131 kendine getiren yoldur. Yollar \u00fczerimizdeki d\u00fcnya kirlerini temizler. Baz\u0131 \u015fehirler vard\u0131r, ge\u00e7mi\u015fi \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Art\u0131k o kenti ziyaret\u00e7iler \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lan haline g\u00f6re tan\u0131r, bask\u0131n rengine g\u00f6re resmin k\u00fc\u00e7\u00fck bir par\u00e7as\u0131n\u0131 bilir. Seyyah gibi g\u00f6rmeye talip olanlar; Evliya \u00c7elebi gibi pirlerin himmetiyle, ya\u015fayan iyi adamlar\u0131n verdi\u011fi ipu\u00e7lar\u0131yla, kitap ve benzeri kaynaklardan edindi\u011fi bilgilerle \u015fehrin s\u0131r perdesini aralamak i\u00e7in yola \u00e7\u0131kar. En \u00f6nemli \u00f6\u011frenme deneyimi de birebir ad\u0131ml\u0131\u011f\u0131, kayboldu\u011fu sokaklard\u0131r. Ankara&#8217;da k\u0131sa bir s\u00fcre ya\u015fad\u0131m, askerli\u011fimin be\u015f ay gibi bir s\u00fcresi bu \u015fehirde ge\u00e7ti. O d\u00f6nemde askerlere K\u0131z\u0131lay, \u00c7ankaya gibi muhitler yasakt\u0131, bize hareket alan\u0131 olarak Ulus \u00e7evresi b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. O zamanlar k\u0131zd\u0131\u011f\u0131m bu durumu \u015fimdi bile isteye kendim ya\u015f\u0131yorum; Ankara ziyaretlerimde zorunlu olmad\u0131k\u00e7a o yasak muhitlere ve benzeri semtlere gitmem, kale \u00e7evresi kadim Ankara benim i\u00e7in her dem yeni insanlar, yeni mekanlar tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m ke\u015fif alan\u0131d\u0131r. Bu ke\u015fif alan\u0131 yeni okumalarla eski yerle\u015fimlerin izlerini bulduk\u00e7a geni\u015fliyor. Kadim \u015fehirlerin il\u00e7eleri, hatta k\u00f6yleri dikkatle incelenmelidir. Beypazar\u0131, Aya\u015f, Nall\u0131han, \u00c7aml\u0131dere, Kalecik il\u00e7eleri ve bu il\u00e7elerin k\u00f6yleri ilgiyi hak ediyor. Ulu Camii olan il\u00e7e de var, Beypazar\u0131 gibi bir k\u0131sm\u0131 korunmu\u015f il\u00e7e de vilayet s\u0131n\u0131rlar\u0131nda ziyaret\u00e7ilerini bekliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ankara dendi\u011finde herkesin akl\u0131na ba\u015fka \u015feyler geliyor. Testide ne varsa d\u0131\u015far\u0131 o s\u0131zacak. Ankara deyince akl\u0131ma; Ahi \u015eehri, Hac\u0131 Bayram Veli diyar\u0131 Eng\u00fcr\u00fc geliyor. Muallim Cevdet &#8220;Ahilik ve F\u00fct\u00fcvvet&#8221;(1) konusunda detayl\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar yapm\u0131\u015f. Anadolu&#8217;nun her \u015fehrinde ahi izlerini ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f. O&#8217;nun rehberli\u011finde Ankara &#8216;da Ahilerin izinde y\u00fcr\u00fcyelim. &#8220;Mahalle isimleri; Ahi Hac\u0131 Murat , Ahi Tora, Ahi Yakup.&#8221; \u00dc\u00e7 mahalle ad\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Ahi Tura Camii ve Ahi Yakup Camii&#8217;nin ayakta oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Tahmini olarak cami \u00e7evresi k\u0131rk hane bu mahalleleri olu\u015fturuyordu. Ankara Valili\u011fi&#8217;nin haz\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 &#8220;Ankara Vak\u0131f Eserleri&#8221;(2) kitab\u0131 \u015fehrin vak\u0131f eserlerini tan\u0131mada rehberimiz olacak. &#8220;Ulus&#8217;ta Bayram Sokak&#8217;ta yer alan Hac\u0131 Bayram Camii&#8217;nin ilk yap\u0131l\u0131\u015f\u0131 15.y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk \u00e7e\u011fre\u011fine tarihlenmektedir. Ah\u015fap tavanl\u0131, kalem i\u015fi zengin s\u00fcslemeleri ile harimi dikkat \u00e7ekicidir. Mukarnasl\u0131 al\u00e7\u0131 mihrap , geometrik motiflerle bezenmi\u015f ah\u015fap minber g\u00f6r\u00fclmeye de\u011ferdir.&#8221; T\u00fcrbe caminin k\u0131ble taraf\u0131nda ziyaret\u00e7ilerini bekliyor. Hac\u0131 Bayram Veli hazretleri ziyaretinden sonra y\u00fcz metre civar\u0131 kuzey do\u011fuda Ahi Yakup Camii&#8217;ni ziyaret ediyorum. &#8220;Hac\u0131 Bayram Veli Sokak&#8217;ta yer alan cami, kitabesine g\u00f6re, 1392 M. (794 H.) y\u0131l\u0131nda Ahi Yakup taraf\u0131ndan tamir ettirilmi\u015ftir. Hariminde bulunan al\u00e7\u0131 mihrab\u0131n k\u00f6\u015feli\u011finin tam ortas\u0131nda &#8216;Milet&#8217; (\u0130znik) kasesi olarak belirtilen 20 cm \u00e7ap\u0131nda bir kase yer almaktad\u0131r.&#8221; Mescid tamirlerle \u00f6zelli\u011fini yitirmi\u015f; fakat Ahi Yolu&#8217;nun i\u015faret ta\u015f\u0131 olarak mevzisini koruyor. G\u00fcneye do\u011fru y\u00fcr\u00fcyerek Ankara erenlerinden G\u00fcl Baba ve \u015eeyh \u0130zzettin Hazretleri&#8217;ni ziyaret ettim. G\u00fcl Baba&#8217;n\u0131n \u00f6\u011f\u00fct\u00fcn\u00fc &#8220;Namaz\u0131 b\u0131rakma, haya sahibi ol. D\u00fcnyay\u0131 \u00e7ok sevme, helal kazan. Hay\u0131r i\u015flerinde ve iyilikte yar\u0131\u015f, g\u00fczel huylu ol.&#8221; alarak biraz daha ilerledi\u011fimde ah\u015fap minare dikkatimi \u00e7ekti; Ahi Tura Mescidi kar\u015f\u0131mda. &#8220;Hac\u0131 Bayram Camii&#8217;nin g\u00fcneydo\u011fusunda yer alan cami 14.y\u00fczy\u0131l\u0131n sonuna, 15. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131na tarihlenmektedir.&#8221; \u00d6zg\u00fcn halini kaybetmi\u015f ah\u015fap minaresi ve mihrap g\u00f6r\u00fclmeye de\u011ferdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ahi yolunu y\u00fcr\u00fcmeye devam edece\u011fiz ancak burada Hac\u0131 Bayram Veli i\u00e7in bir parantez a\u00e7al\u0131m. Evliya \u00c7elebi seyahatnamesinde uzun uzun anlatt\u0131\u011f\u0131 Ankara ziyaretinde, hatmini ba\u011f\u0131\u015flamak \u00fczere Hac\u0131 Bayram Veli Hazretleri dergah\u0131na \u00e2deta ko\u015farak gider. O ak\u015fam Er Sultan Hazretleri&#8217;den r\u00fcyas\u0131nda uyar\u0131 al\u0131r &#8220;\u00d6nce beni ziyaret etmeliydin.&#8221; Er Sultan r\u00fcyada dedi\u011fi gibi ertesi g\u00fcn bir dervi\u015f g\u00f6nderir ve o dervi\u015f on bir evliyay\u0131 daha tan\u0131tarak pirimizi Er Sultan&#8217;\u0131n huzuruna g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Ben de adetim oldu\u011fu \u00fczere \u00f6nce Hac\u0131 Bayram-\u0131 Veli Hazretleri&#8217;ne u\u011frard\u0131m. Bu sefer Hac\u0131 Bayram Veli Hazretleri&#8217;ne u\u011framadan Er Sultan&#8217;a selam verdim. Daha \u00f6nceki okumamda bu noktay\u0131 ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f\u0131m. Er Sultan&#8217;\u0131 \u00f6nceki geli\u015flerimde ziyaret etmi\u015ftim; fakat bu sefer seyyahlar\u0131n pirinin uyar\u0131s\u0131yla daha muhabbetli bir ziyaret oldu. Er Sultan, Hallac Mahmud ad\u0131yla bilinir ve t\u00fcrbe mescidi ayaktad\u0131r. Hallac yani pamuk, yatak ve yorgan mesle\u011fiyle u\u011fra\u015fan ki\u015fi olmas\u0131 onu da bir ahi oldu\u011funa i\u015farettir. \u0130\u015fte burada fark\u0131ndal\u0131k devreye giriyor. Belki bizi yazd\u0131ran g\u00fc\u00e7 bu fark\u0131ndal\u0131\u011fa m\u00fctevaz\u0131 bir katk\u0131 sa\u011flama niyetidir.<br>Her \u015fehrin manevi sahibi vard\u0131r. Evliya \u00c7elebi bu durumu seyahatnamesinde g\u00fczel anlat\u0131yor. Tarih, k\u00fclt\u00fcr, insan, \u015fehir seyahatnamede harman olmu\u015f. Bir \u015fehire girdi\u011finde \u00f6ncelikle hem ya\u015fayan b\u00fcy\u00fckleri hem de o muhitte s\u0131rlanm\u0131\u015f evliyay\u0131 ziyaret etmi\u015f. Seyahatnamede baz\u0131lar\u0131n\u0131n anlama yetene\u011finin \u00fczerinde \u00e7ok s\u0131rlar var. Bu nedenle Evliya \u00c7elebi daha dikkatli okunmal\u0131d\u0131r. Dikkat etmeme ra\u011fmen \u00e7o\u011fu zaman baz\u0131 incelikleri ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131 fark ediyorum. Bu topraklar\u0131n manevi fatihi Hac\u0131 Bayram Veli Hazretleri , Anadolu&#8217;nun merkezinde ota\u011f\u0131n\u0131 kurmu\u015f. Horasan&#8217;dan Somuncu Baba eliyle gelen a\u015fk-\u0131 muhabbet \u00e7era\u011f\u0131 Anadolu&#8217;yu onun eliyle ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. Anadolu&#8217;da her beldede onun manevi izlerini g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kara Medrese alimi Numan, a\u015fk erinin dokunu\u015fuyla Bayram oldu. &#8220;Bayram\u0131 imdi Bayram\u0131 imdi\/ Bayram edersin y\u00e2r ile \u015fimdi&#8221; Nice Bayramlar yeti\u015ftirdi, yol a\u00e7t\u0131, g\u00f6n\u00fcl yapt\u0131, \u015fehir kurdu, o dahi yap\u0131ld\u0131. &#8220;N\u00e2gihan ol \u015f\u00e2r&#8217;a vard\u0131m\/ an\u0131 ben yap\u0131lur g\u00f6rd\u00fcm; Ben dahi bile yap\u0131ld\u0131m, ta\u015f u toprak \u00e2resinde.&#8221; Ethem Cebecio\u011flu &#8220;Hac\u0131 Bayram Veli&#8221; kitab\u0131nda ne g\u00fczel anlatm\u0131\u015f &#8220;Hac\u0131 Bayram Veli, nefsini olgunla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, toprak gibi m\u00fctevaz\u0131, toplumun i\u00e7inde ya\u015fayan; s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131na katlanan, kurdu\u011fu sosyal yard\u0131m sand\u0131klar\u0131; dergah\u0131nda ilimle birlikte tasavvufa \u00f6nem vermesi, yoksullara, yetimlere, gariplere, dullara, kimsesizlere elini uzatmas\u0131yla tan\u0131nan bir T\u00fcrk sufisidir. Sosyal hayattan kopmayan bu y\u00f6n\u00fcyle Hac\u0131 Bayram Veli , hi\u00e7 bir zaman Allah adam\u0131 olmaktan uzak kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Onun imrenilecek iktisadi, ictimai, ahlaki, dini, ilmi yan\u0131n alt\u0131nda yatan s\u0131r, \u015f\u00fcphesiz ki tasavvufun insan yeti\u015ftirme deki kabiliyetinde aranmal\u0131d\u0131r.&#8221;(3) El eme\u011fi ile ge\u00e7inmesi, sosyal sand\u0131klar kurmas\u0131, ilme de\u011fer vermesi Hac\u0131 Bayram Veli hazretlerini bu y\u00f6n\u00fcyle ahi gelene\u011fine ba\u011fl\u0131 b\u00fcy\u00fckler aras\u0131na katar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eehri tan\u0131mak i\u00e7in manevi merkezi bulmak \u00f6nemlidir. Sabah namaz\u0131n\u0131 Hac\u0131 Bayram Veli Camii&#8217;nde k\u0131l\u0131yorum. Bir beklenti var, m\u00fcbare\u011fin \u00e7evresinde bir co\u015fkunluk ar\u0131yoruz. Uzaklardan insanlar bu a\u015fk\u0131 muhabbeti g\u00f6rmek i\u00e7in geliyor. \u00c7evre yap\u0131lm\u0131\u015f, m\u00fcbare\u011fin isminden istifade ediliyor; fakat insan\u0131 yapacak , doyuracak bir \u015fey yok. Bu fakirlik hazretin yan\u0131ndakilerin kime dost oldu\u011funu tam olarak bilmemelerinden kaynaklan\u0131yor. \u015eehrin hakiki manada nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmu\u015fuz. Bizden hat\u0131rlatmas\u0131 , diyerek yola devam edelim. Burada zikirler etraf\u0131 \u015fenlendirmeli, kazanlar kaynat\u0131l\u0131p ikramlar yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ahilerin izinde yola devam ederek \u00e7ar\u015f\u0131 i\u00e7inden kaleye y\u00fcr\u00fcyece\u011fim. Ahi Tura Camii sonras\u0131 Suluhan, Kur\u015funlu Han , Mahmut Pa\u015fa Bedesteni ( Anadolu Medeniyetler M\u00fczesi), \u00c7engelhan, \u00c7ukurhan, Pirin\u00e7 Han. Atpazar\u0131 Meydan\u0131 hanlar b\u00f6lgesi \u015fehrin ge\u00e7mi\u015finin yo\u011fun ticaretine, kervan yollar\u0131n\u0131n ge\u00e7i\u015f noktas\u0131nda olmas\u0131na delil. K\u00f6y ile \u015fehrin fark\u0131n\u0131n \u00e7ar\u015f\u0131s\u0131 oldu\u011funu yine pirimiz Evliya \u00c7elebi&#8217;den \u00f6\u011freniyoruz. Bir \u015fehrin hanlar\u0131 say\u0131s\u0131, \u00e7ar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc o \u015fehrin ge\u00e7mi\u015f zamandaki \u00f6neminin i\u015faretidir. De\u011fi\u015fen bir \u015fey yok \u015fimdi de AVM say\u0131s\u0131 belirleyici diyenlere k\u0131sa not. Nicelik, nitelik ve k\u00fclt\u00fcr fark\u0131 oldu\u011funu ifade edelim. Hanlar\u0131 ve k\u00fclliyeleriyle b\u00fcy\u00fcyen \u015fehirle AVM&#8217;leriyle b\u00fcy\u00fcyen \u015fehir ayn\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ahi Kurumlar\u0131; Ahi \u00c7omak Zaviyesi, Ahi Mesud Zaviyesi, Ahi Evran Zaviyesi, Ahi \u015eerafeddin Zaviyesi, Ahi \u015eerafeddin&#8217;e ait mezar vakf\u0131, Ahi Yakup Medresesi, Ahi Yakup Zaviyesi, Ahi Yusuf Mezras\u0131, Ahi H\u00fcsam Zaviyesi\u2026&#8221; K\u00f6yler , Mezralar daha bir\u00e7ok kay\u0131t var. Ahi te\u015fkilat\u0131n\u0131n sadece \u015fehirli esnafa ait bir kurum olmad\u0131\u011f\u0131na k\u00f6y zaviye kay\u0131tlar\u0131 delildir; &#8220;Yenig\u00f6m\u00fc K\u00f6y\u00fc Ahi Selman Zaviyesi&#8221; Bu durum eli i\u015f tutan, bir mesle\u011fi olan herkesin Ahilik te\u015fkilat\u0131nda kendine yer buldu\u011funu g\u00f6sterir. \u015eehrin k\u0131lcal damarlar\u0131na i\u015fleyen bu te\u015fkilat sayesinde y\u00f6netim bo\u015fluklar\u0131nda kaos ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r, y\u00f6netim bo\u015flu\u011fu olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde yeri geldi\u011finde adaletsiz uygulamalara da ahiler tepkilerini g\u00f6stermi\u015ftir. Ahiler her zaman \u015fehrin dengeleyici unsuru olmu\u015ftur. Bu nazarla \u015fehire bakt\u0131m\u0131zda bug\u00fcn dahi meslek erbab\u0131 g\u00fczel beldelerin ihya oldu\u011funu g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n\n\n\n<p>Ahi \u00c7omak Zaviyesi ile ilgili bir iz bulamad\u0131m. Ahi Mesud Zaviyesi&#8217;nin yeri belli. T\u00fcrbe g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fm\u0131\u015f. Burada g\u00fczergaha biraz ara veriyoruz. Ahi Mesud, Etimesgut il\u00e7esinde bir mahalle ad\u0131. Biraz dikkat edilirse il\u00e7enin ad\u0131n\u0131n Ahi Mesut&#8217;dan geldi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Neden il\u00e7enin ad\u0131 Ahimesut de\u011fil de Etimesgut? \u0130l\u00e7e belediye internet sitesine bakal\u0131m; &#8220;Haziran 1928\u2019de \u201cAhi Mesud Nahiyesi\u201dismini alm\u0131\u015ft\u0131r. 1930 y\u0131l\u0131nda Etimesut&#8221; &#8220;May\u0131s 1928\u2019de Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn emriyle&#8217;Ahi Mesud \u00d6rnek K\u00f6y\u00fc&#8217;kurulmu\u015f&#8221; Bu durum Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn hat\u0131ras\u0131na da sayg\u0131s\u0131zl\u0131kt\u0131r. \u0130l\u00e7enin ad\u0131 Ahimesut il\u00e7esi olarak de\u011fi\u015ftirilmelidir. Yine il\u00e7e belediye internet sitesinden \u00f6\u011frendi\u011fimize g\u00f6re &#8220;Etimesgut isminin esin kayna\u011f\u0131 olan Ahi Mesud, Osmanl\u0131 devrinde Ankara\u2019da ya\u015fayan bir ahi reisidir. Ahi Mesud hakk\u0131ndaki bilgiler s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Do\u011fum ve \u00f6l\u00fcm tarihleri konusunda net bir bilgi bulunmamaktad\u0131r. Ahi Mesud Zaviyesi 1462 y\u0131l\u0131nda o\u011flu Minnet\u2019in tasarrufunda oldu\u011funa g\u00f6re bu tarihten \u00f6nce vefat etmi\u015f olmas\u0131 gerekir. Onun ismini, Etimesgut Ba\u011fl\u0131ca K\u00f6y\u00fcne kurdu\u011fu zaviyesi ve o\u011flu Ahi Sinan\u2019a ait Ahilik \u015feceresinden \u00f6\u011frenmekteyiz. Mesle\u011fi debba\u011fl\u0131k (deri tabaklama) olan Ahi Mesud\u2019un K\u0131r\u015fehir\u2019de do\u011fdu\u011fu, Ankara\u2019ya da oradan geldi\u011fi kabul edilmektedir.&#8221; (4) Bu bilgilere g\u00f6re 15.yy ba\u015flar\u0131nda zaviyenin Ahi Mesud taraf\u0131ndan kuruldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. \u0130sim de\u011fi\u015fikli\u011finin haf\u0131za kayb\u0131na neden oldu\u011fu, ge\u00e7mi\u015ften beslenmenin olanaks\u0131z hale geldi\u011fi kesindir. \u00d6rnek olarak Etimesgut \u0130l\u00e7esini dikkate alarak ziyaret etmedim; fakat il\u00e7e ad\u0131 Ahimesut olsayd\u0131 durum farkl\u0131 olurdu.<\/p>\n\n\n\n<p>Hanlardan sonra \u00e7ar\u015f\u0131 i\u00e7inde Ahi Elvan Camii&#8217;ni ziyaret ediyorum. Ahi kurumlar i\u00e7inde listelenen Ahi Evran Zaviyesi bu olsa gerek. Belki Ahi Evran ad\u0131na da bir zaviye vard\u0131, bunu bilemiyoruz. &#8220;Samanpazar\u0131&#8217;ndan kale&#8217;ye do\u011fru \u00e7\u0131karken yolun solunda bulunan caminin m\u00fclkiyeti Ahi Elvan Vakf\u0131&#8217;na kay\u0131tl\u0131d\u0131r. Caminin ilk banisi Ahi Elvan 1386 M. (784 H.) y\u0131l\u0131nda vefat etmi\u015ftir. Buna g\u00f6re cami, 14. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131na tahrihlenebilir.&#8221; Ah\u015fap tavan\u0131, mihrab\u0131, minberi dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Biraz daha kaleye do\u011fru y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde Ahi \u015eerafeddin Zaviyesi kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Ahi \u015eerafeddin Camii minaresi, ta\u00e7 kap\u0131s\u0131, mihrab\u0131, minberi, 24 adet ah\u015fap direkle ta\u015f\u0131nann ah\u015fap \u00e7at\u0131s\u0131yla beyli\u011fin cuma camii konumundad\u0131r. &#8220;Ankara&#8217;daki en \u00f6nemli Sel\u00e7uklu yap\u0131s\u0131 olarak bilinen cami, minberinin kap\u0131s\u0131ndaki s\u00fcl\u00fcs kitebeye g\u00f6re 1289-1290 M. y\u0131llar\u0131na tarihlenmektedir.&#8221; Bey\u015fehir&#8217;deki E\u015frefo\u011flu Beyli\u011fi cuma camisi, Birgi&#8217;deki Ayd\u0131no\u011flu Beyli\u011fi cuma camisi, Kastamonu&#8217;da \u00c7obano\u011flu Beyli\u011fi cuma camisi beylikler d\u00f6neminin ortak mimari \u00f6zelliklerini yans\u0131t\u0131r, \u00f6zellikle ah\u015fap i\u015f\u00e7ili\u011finin zirve \u00f6rnekleridir. &#8220;Ahi \u015eerafeddin, ad\u0131yla an\u0131lan abidevi eseri yapt\u0131ran &#8216;Ahi H\u00fcsameddin el-H\u00fcseyni&#8217; nin o\u011fludur. Do\u011fum tarihi bilinmeyen Ahi \u015eerafeddin&#8217;in as\u0131l ad\u0131 &#8216;Ahi Muhammed&#8217;dir. Sultan Orhan Gazi d\u00f6neminde, 30 Eyl\u00fcl 1350 tarihinde Ankara&#8217;da vefat etmi\u015f, ad\u0131yla an\u0131lan caminin kuzeydo\u011fusunda ve kendisi taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lan zaviyenin bah\u00e7asinde bulunan t\u00fcrbesine defnedilmi\u015ftir. Ahi \u015eerafeddin, &#8216;Genagi&#8217;\u00fcnvan\u0131l\u0131 amcas\u0131 Ahi Kemalleddin (Ahi Hasan)&#8217;in S\u00fcleyman taraf\u0131ndan \u015fehid edilmesinden sonra Ankara ahilerinin reisi olur.&#8221; (5) Bu bilgilerden ve b\u00fcy\u00fck eserden yola \u00e7\u0131karak en az \u00fc\u00e7 nesil Ankara&#8217;da cuma camisi in\u015fa eden bir ahi iktidr\u0131ndan bahsedilebilir. Ahiler di\u011fer beldelerde de eserler b\u0131rakm\u0131\u015flar; fakat bildi\u011fimiz kadar\u0131yla cuma camisi niteli\u011findeki tek eseri Ankara&#8217;da imar etmi\u015flerdir. Bu durum tart\u0131\u015fmal\u0131 k\u0131sa s\u00fcre h\u00fck\u00fcm s\u00fcren &#8220;Ankara Ahi Beyli\u011fi&#8221;ne i\u015farettir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kale i\u00e7inde ayr\u0131ca beylikler d\u00f6neminden Sel\u00e7uklu y\u0131llar\u0131na bizi g\u00f6t\u00fcrecek Alaaddin Camii oldu\u011funu ekleyelim. &#8220;\u0130\u00e7 Kale &#8216;de yer alan caminin m\u00fclkiyeti Sultan Alaaddin Vakf\u0131&#8217;na aittir. 1178 M. (574 H.) tarihinde Sel\u00e7uklu Sultan\u0131 Alaaddin Keykubat taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.&#8221; Son ziyaretimde onar\u0131mda olan cami k\u00fcndekari tekni\u011fiyle yap\u0131lm\u0131\u015f minber, yap\u0131l\u0131\u015f d\u00f6nemine ait mihrap, sade ah\u015fap tavan\u0131 g\u00f6r\u00fclmeye de\u011ferdir. Kale i\u00e7i mimari \u00f6rnekleri tema\u015fa ettikten sonra Hamam\u00f6n\u00fc&#8217;nde Taceddin Dergah\u0131&#8217;n\u0131 Mehmet Akif Ersoy&#8217;un \u0130stiklal Mar\u015f\u0131 \u015fiiri e\u015fli\u011finde ziyaret ediyorum, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f s\u0131ras\u0131nda bir\u00e7ok g\u00fczel cami ve Ankara evleriyle selamla\u015f\u0131yoruz.<br>Hanlar , hamamlar, camiler, T\u00fcrk evi \u00f6rnekleri\u2026 Bu muhit Alt\u0131nda\u011f ismini hak ediyor. Ankara&#8217;n\u0131n alt\u0131n de\u011ferinde kadim k\u00f6kleri bu il\u00e7ede. Her geli\u015fimde yeni ke\u015fifler yap\u0131yorum. Kalem i\u015fi s\u00fcslemeli camiler, g\u00fczel minareler g\u00f6rmek \u00e7ok g\u00fczel; yeni Ankara &#8216;n\u0131n mimari yap\u0131s\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse bu muhit beton \u00e7\u00f6l\u00fcnde vaha gibi. B\u00fct\u00fcn sahaflar, kitap\u00e7\u0131lar bu muhite gelse daha g\u00fczel olur. Ziyaretimi \u015fehri tan\u0131man\u0131n en \u00f6nemli unsuru sahaf ve kitap\u00e7\u0131larla bitiriyorum. Dost tavsiyesi \u00fczerine Zafer \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131 ve Adil Han&#8217;da buldu\u011fum A\u015fiyan Sahaf&#8217;ta bir\u00e7ok g\u00fczel eserle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Ankara&#8217;n\u0131n g\u00f6n\u00fcl el\u00e7isi dostumuz rahmetli Dr.Emin Acar Hoca&#8217;n\u0131n vakf\u0131nda \u00e7orban\u0131n kaynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtiyor. Hac\u0131 Bayram Veli \u00e7evresi tamamen kurumam\u0131\u015f , bir tekkenin \u00e7era\u011f\u0131 sayesinde gelecek i\u00e7in umutlu olarak \u015fehirden ayr\u0131l\u0131yorum.<br>1-Muallim Cevdet ,\u0130slam F\u00fct\u00fcvveti ve T\u00fcrk Ahili\u011fi \u0130bn-i Battuta&#8217;ya Zeyl, \u0130\u015faret Yay\u0131nlar\u0131, s. 258, \u0130stanbul 2008<br>2-M. Nuri Da\u011f- Ay\u015fe Sanem \u0130nan, Ankara Vak\u0131f Eserleri, Ankara Valili\u011fi Yay\u0131nlar\u0131, s.70-s.18-s.16 -s.14-s.24, Ankara 2015<br>3-Ethem Cebecio\u011flu, Hac\u0131 Bayram Veli, k\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, Ankara 1991<br>4- http:\/\/www.etimesgut.bel.tr\/icerik\/tarihte-etimesgut-1619.aspx<br>5-Abd\u00fclkerim Erdo\u011fan, Ankara Erenleri I, Ankara B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, s.<\/p>\n\n\n\n<p>Nihayet Dergi&#8217;de yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Seyyah\u0131 kendine getiren yoldur. Yollar \u00fczerimizdeki d\u00fcnya kirlerini temizler. Baz\u0131 \u015fehirler vard\u0131r, ge\u00e7mi\u015fi \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Art\u0131k o kenti ziyaret\u00e7iler \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lan haline g\u00f6re tan\u0131r, bask\u0131n rengine g\u00f6re&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4647,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"quote","meta":{"footnotes":""},"categories":[159,206],"tags":[],"class_list":["post-4646","post","type-post","status-publish","format-quote","has-post-thumbnail","hentry","category-ahiler","category-ankara","post_format-post-format-quote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4646","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4646"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4646\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4649,"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4646\/revisions\/4649"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4647"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4646"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4646"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kainatamektup.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4646"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}