GANDHİ VE GÜLE GÜLE BAFANA (ÖZGÜRLÜĞÜN RENGİ)

December 7, 2009 Afrika, Asya, sinema

Attığımız başlık aynı paraleldeki iki filmle ilgilidir. Bu iki biyografik eser bize hiçbir şey anlatmasa bile şunu düşündürmüştür: “Birey olarak çok şeye muktediriz.” Bilmeliyiz ki, kitleleri aksiyoner kılan hep bireyler olmuştur. İşte bu iki film, size değerli olduğunuzu hissettirir.

Gandhi eski bir film. 1982 yılına ait. Belki üzerine çok konuşuldu ama Nelson Mandela’nın hayatından kısa bir kesit olan “Güle Güle Bafana” ile beraber düşündüğümüzde bu yazıyı yazma kararı aldık. Gandhi zaten ödüllü bir film. Gandhi’yi oynayan Ben Kingsley de 83’te en iyi erkek oyuncu ödülünü almış. Bir metre altmış santimetre boyundaki bir adamın neler yaptığıyla ilgili olan bu film artık Batı emperyalizminin kabak tadı verdiğinin en büyük işareti. Her ne kadar Ali Cinnah’ın hakkını vermekten uzak kalsa da bu onun kült bir yapım oluşuna engel değildir. Gandhi’nin inanç anlayışı tasvip noktamızın dışında bile olsa filmdeki özgürlük ve eşitlik vurgusu bizi düşünmeye itiyor. Gandhi’nin olaylara sağduyulu ve yumuşak başlı yaklaşımı bir metot ortaya koymuştur. Zalime meyil yok ama karşı şiddet de yok. Gösteriş, süs ve bohemden örülü bir dünyadan uzak yaşayış. Bu yaşayışa ancak saygı duyulabilir.

İzlenmeye değer bulduğum ikinci filmde Nelson Mandela’nın hapishaneden devlet başkanlığına uzanan küçük hikâyesini anlatıyor. “Gandhi “ kadar süksesi yok. Basit bir film. Ama Güney Afrika insanının ırkçılıktan muzdarip oluşunu bize kesin bir dille yansıtıyor. İnsanın ne olursa olsun özgürlüğünden kıymetli bir hazinesi yoktur. İki filmden de dolambaçsız çıkarılabilecek fikriyat budur. Güney Afrika’nın yaşadığı kısır döngü, Doğunun her anlamda yıllardır çektiği çilenin kısa özetleri bile bu filmlere sığmaz. Avrupa dışını ötekileştiren Batının gözüyle de olsa filmler izlenmeye değecek türden.

YAZAN: SALİH FURKAN